Άρθρο του περιοδικού ΑΝΩΘΕΝ Αυγούστου 2003
Επιτρέπεται η ανατύπωση μόνο με αναγνώριση του συγγραφέα
Από τι προέρχεται η σωτηρία της
ψυχής του ανθρώπου; Από την πίστη του στον Ιησού Χριστό μόνο; Από τα καλά έργα
του; Από την δική του ικανότητα; Από την αυθαίρετη, μονόπλευρη και κυριαρχική
ενέργεια του Θεού, χωρίς την συμμετοχή του ανθρώπου;
Ας θυμηθούμε ένα απλό παράδειγμα
της ζωής, που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τα πιο σύνθετα πνευματικά. Αρκεί
άραγε που παρουσιαζόμαστε αυτοπροσώπως σε μια δημόσια υπηρεσία για να
διεκπεραιώσουμε την υπόθεση μας; Όχι, αλλά πρέπει να επιδείξουμε την ταυτότητα
μας, η οποία αποδεικνύει ότι είμαστε πράγματι αυτοί που λέμε ότι είμαστε.
Επίσης, πρέπει να καταθέσουμε πιστοποιητικό γεννήσεως, το οποίο μας πιστοποιεί
ως πλήρεις και νόμιμους πολίτες του κράτους.
Και τώρα ας ερευνήσουμε την
απάντηση με απλά λόγια: για να σωθεί ο άνθρωπος χρειάζονται 3 συστατικά, τα οποία πρέπει να ενοποιηθούν σε μια νέα
υπόσταση, έτσι όπως και το ψωμί χρειάζεται 3 διαφορετικά μεταξύ
τους στοιχεία: αλεύρι (εδώ συμπεριλαμβάνεται και η μαγιά), νερό
και φωτιά (για να ψηθεί). Το αποτέλεσμα είναι τόσο διαφορετικό, ώστε το
ψωμί δεν θυμίζει σε τίποτε νερό, ή, αλεύρι, και δεν καίει όπως η φωτιά, ούτε
μπορεί να ζεστάνει κάτι άλλο. Το ίδιο ισχύει και με το κεραμίδι: ενώνεται ο άργιλος
με το νερό, και όταν περάσει από φωτιά αλλάζει υπόσταση.
Για να σωθεί ο άνθρωπος
χρειάζεται πρώτα απ’ όλα η κυριαρχική ενέργεια του Θεού, ο οποίος ενήργησε το
έργο της σωτηρίας δια μέσου του Ιησού Χριστού. «Επειδή,
κατά χάρη είστε σωσμένοι, δια μέσου της πίστης. Κι αυτό δεν είναι από σας.
Είναι δώρο του Θεού, όχι από έργα, ώστε να μην καυχηθεί κάποιος» (Εφεσίους 2:8-9).
Αν ο Θεός δεν παρείχε κατ’ αρχήν
την οδό σωτηρίας σε όποιον πιστεύει στην απολυτρωτική θυσία του Ιησού επάνω
στον σταυρό του Γολγοθά, τότε ο άνθρωπος δεν θα είχε κανένα τρόπο να
προσεγγίσει τον Θεό, λόγω του χάσματος της αμαρτίας. «Επειδή ο Χριστός, όταν εμείς ήμασταν ακόμη ασθενείς, πέθανε
κατά τον ορισμένο καιρό για χάρη των ασεβών» (Ρωμαίους 5:6).
Όμως ο Θεός δεν σώζει από μόνος
Του κανέναν άνθρωπο, διότι τότε θα καταργούσε την ίδια την αρχή που ο ίδιος
θεσμοθέτησε. Αυτή η αρχή είναι ότι σε όποιον πιστέψει στον Υιό Του (που
ο ίδιος ο Θεός απέστειλε), σε εκείνον δίνει το δικαίωμα να ονομάζεται
υιός Θεού (άνδρας ή γυναίκα). «Όσοι, όμως τον
δέχτηκαν, σ’ αυτούς έδωσε εξουσία να γίνουν παιδιά του Θεού, σ’ αυτούς που
πιστεύουν στ’ όνομα του. Οι οποίοι, όχι από αίματα ούτε από θέλημα άνδρα, αλλά
από τον Θεό γεννήθηκαν» (Ιωάννης
1:12-13).
Ώστε λοιπόν χρειάζεται η κυριαρχική
ενέργεια του ανθρώπου να πιστέψει στον Ιησού Χριστό, προτού μπορέσει η
κυριαρχική απολυτρωτική δύναμη του Θεού να ενεργήσει επάνω στον άνθρωπο τον
καθαρισμό από την αμαρτία, για την μετάβαση από τον θάνατο στην αιώνια ζωή. «Σας διαβεβαιώνω απόλυτα, ότι εκείνος που ακούει τον λόγο
μου, και πιστεύει σ’ αυτόν που με απέστειλε, έχει αιώνια ζωή, και σε κρίση δεν
έρχεται, αλλά έχει ήδη μεταβεί από τον θάνατο στη ζωή» (Ιωάννης 5:24).
Από την μια πλευρά ο Θεός δίνει
το 100% της ενέργειας που απαιτείται για την σωτηρία του ανθρώπου. Όμως από την
άλλη, ο άνθρωπος έχει το 100% της ευθύνης και της εξουσίας να ακούσει και να
αποδεχτεί την προσφορά του Θεού, τοποθετώντας έτσι τον εαυτό του στην θέση
στην οποία γίνεται δικαιούχος της θείας κληρονομιάς. Αν δεν ακούσει, ή δεν
δεχτεί, τότε δεν μπορεί να βρεθεί στην θέση που τον προσδιορίζει ως κατάλληλο
αποδέκτη της εκ Θεού δωρεάν κληρονομιάς. Ο κληροδότης αποφασίζει 100% μέσα στην
δική του αυτεξούσια κυριαρχία τι να κάνει με την κληρονομιά Του, αλλά και ο
κληρονόμος καλείται να κάνει μέσα στην δική του 100% αυτεξούσια κυριαρχία εάν
θα κάνει αποδοχή κληρονομιάς, ή, όχι. «Και
ακούγοντας [οι άνθρωποι από] τα έθνη χαίρονταν και δόξαζαν τον λόγο του
Κυρίου, Και πίστεψαν όσοι [από αυτούς] είχαν τάξει τον εαυτό τους εις
την αιώνια ζωή» (Πράξεις 13:48).
Αν συνδέσουμε αυτή την αλήθεια με
το προηγούμενο παράδειγμα, θα λέγαμε ότι ο άνθρωπος είναι είτε το αλεύρι, είτε
ο άργιλος. Είναι αυτό που παράγει η γη, υπό μια έννοια, ή, το ίδιο το χώμα. Από
την άλλη, ο Θεός είναι η πηγή της ζωής που συμβολίζεται με το νερό. «Όποιος πιστεύει σε μένα, όπως είπε και η γραφή, ποτάμια από
ζωντανό νερό θα ρεύσουν από την κοιλιά του. (Αυτό το έλεγε για το Πνεύμα που
επρόκειτο να παίρνουν αυτοί που πιστεύουν σ’ αυτόν…)» (Ιωάννης 7:38-39). Χωρίς νερό δεν υπάρχει
ζωή!
Τι συμβολίζει λοιπόν η φωτιά,
χωρίς την οποία δεν ψήνεται ούτε το ψωμί, ούτε το κεραμίδι; Ο Ιωάννης Βαπτιστής
είπε περί του Ιησού: «Αυτός θα σας βαφτίσει εις το
Άγιο Πνεύμα και την φωτιά» (Λουκάς
3:16). Η φωτιά συμβολίζει τις δοκιμασίες
και τις θλίψεις που πρέπει να περάσει
ο άνθρωπος. «Επειδή, στενή είναι η πύλη και
τεθλιμμένη η οδός που φέρνει στη ζωή, και λίγοι είναι αυτοί που την βρίσκουν» (Ματθαίος 7:14).
Μέσα από τις θλίψεις βγαίνει ο
άνθρωπος δόκιμος, δηλαδή, πλασμένος και ώριμος, στα πράγματα που τον διακρίνουν
ως υιό Θεού, και πολίτη της Βασιλείας των Ουρανών. Όπως και με τα πράγματα του
πολιτικού κράτους, δεν αρκεί η παρουσία μας, αλλά πρέπει να επιδείξουμε
ταυτότητα και πιστοποιητικό γεννήσεως. Το ίδιο και με το κράτος της Ουράνιας
Βασιλείας, μπορούμε να φανταστούμε ότι το πιστοποιητικό γεννήσεως αποδεικνύει
ότι έχουμε γεννηθεί μέσα στο νέο πολίτευμα της Βασιλείας του Ιησού. Εδώ
μιλάμε για την πνευματική αναγέννηση. Η δε ταυτότητα μας αποδεικνύει ότι
είμαστε πλέον ώριμοι πολίτες του κράτους, που έχουμε ωριμάσει πέραν της
εφηβείας, και μπορούμε ακόμη και να ψηφίσουμε. Εδώ μιλάμε για την δοκιμασία
του χαρακτήρα μας, ότι δηλαδή περάσαμε τα τεστ των θλίψεων και της υπομονής,
και βρεθήκαμε δόκιμοι, ικανοί να μας εμπιστευτεί ο Κύριος την δύναμη και
εξουσία του ονόματος Του επάνω στα δαιμόνια και όλη τη δύναμη του εχθρού.
Για να κατανοήσουμε καλύτερα την
αλληλεπίδραση της κυριαρχίας του Θεού με την παράλληλη ανεξαρτησία και
ελευθερία του ανθρώπου, ας θυμηθούμε ότι το αλεύρι και το νερό από μόνα τους
δεν μπορούν να μεταβληθούν σε ψωμί, αλλά ούτε και η φωτιά με το αλεύρι δεν
μπορούν να παράγουν ψωμί. Αν βάλουμε το αλεύρι στην φωτιά χωρίς το νερό, το
αλεύρι θα καεί. Αυτό σημαίνει ότι αν προσπαθήσουμε να «αγιάσουμε» από μόνοι
μας, θα καούμε στην προσπάθεια, καθώς τα έργα όλων θα δοκιμαστούν από την
φωτιά.
«Έχοντας
λοιπόν αδελφοί το θάρρος να μπούμε μέσα στα άγια διαμέσου του αίματος του
Ιησού, μέσα από ένα νέο και ζωντανό δρόμο, τον οποίο καθιέρωσε σε μας διαμέσου
του καταπετάσματος, δηλαδή της σάρκας του, και έχοντας μεγάλον ιερέα για τον
οίκο του Θεού, ας πλησιάζουμε με αληθινή καρδιά, με πληροφορία πίστης, έχοντας
τις καρδιές μας καθαρισμένες από πονηρή συνείδηση, και λουσμένοι το σώμα με καθαρό νερό, ας κρατάμε την ομολογία της ελπίδας ασάλευτη.» (Εβραίους 10:19-23). Ώστε έχουμε απόλυτη
ανάγκη από το νερό που παρέχει ο Θεός, το οποίο συνεργάζεται με το ανεξάρτητο
αλεύρι και άργιλο (που είναι το σώμα μας), ώστε το πέρασμα της σάρκας μας από
την ουράνια φωτιά να φέρει καλό και χρήσιμο αποτέλεσμα. Αν η φωτιά βρει το σώμα
μας ακάθαρτο, τότε η σάρκα μας θα καεί. Αν όμως το σώμα μας είναι λουσμένο από
το καθαρό νερό που μας παρέχει ο Κύριος, τότε η φωτιά μπορεί να μετατρέψει την
σάρκα μας σε κάτι χρήσιμο, όσο είναι το ψωμί όταν ενωθεί με τον νερό και
περάσει από την φωτιά.
Τι ακριβώς είναι το νερό; Δεν
είναι τόσο εύκολο να καταλάβουμε αν δεν μας «μιλήσει» ο Λόγος του Θεού στην
καρδιά μας. Ας διαβάσουμε: «...ο Χριστός αγάπησε
την εκκλησία, και παρέδωσε τον εαυτό του για χάρη της, για να την αγιάσει, αφού
την καθάρισε με το λουτρό του νερού διαμέσου του Λόγου» (Εφεσ. 5:25-26).
Το νερό
βλέπουμε εδώ ότι είναι «κάτι»,
που διαμέσου του Λόγου μας καθαρίζει. Πιστεύω ότι είναι το Άγιο
Πνεύμα, που κατοικεί μέσα σε κάθε πνευματικά αναγεννημένο παιδί του Θεού.
Διαμέσου του Αγίου Πνεύματος ο Ιησούς μας αποκαλύπτει τον εαυτό Του μέσα από
τον Λόγο Του, ώστε, καθώς εμείς μεταμορφωνόμαστε στην δική Του εικόνα και
ομοίωση, να μπορούμε να περάσουμε μέσα από την φωτιά των θλίψεων χωρίς να
καούμε. Αυτή η αποκάλυψη έρχεται πρωταρχικά
διαμέσου του Λόγου Του, τον
οποίο μας ζωντανεύει το Άγιο Πνεύμα, μετατρέποντας το γράμμα του Λόγου σε πνεύμα και ζωή μέσα μας.
Χωρίς τον γραπτό Λόγο το Άγιο
Πνεύμα δεν μπορεί να προκαλέσει την ανακαίνιση του νου μας, διαμέσου της οποίας
έρχεται σταδιακά η μεταμόρφωση του χαρακτήρα μας. Η ανανέωση, ή, ανακαίνιση του
νου μας φέρνει την σταδιακή μεταμόρφωση μας, ώστε να περνάμε τις δοκιμασίες της
πίστεως με επιτυχία. «Και μην συσχηματίζεστε (ευθυγραμ-μίζεστε, συμμορφώνεστε) με τούτο τον αιώνα, αλλά μεταμορφώνεστε διαμέσου της
ανανέωσης του νου σας, για να γίνετε δόκιμοι εις το θέλημα του Θεού, το αγαθό
και ευάρεστο και τέλειο» (Ρωμαίους
12:2).
Όμως ο Λόγος από μόνος του, χωρίς
την αποκάλυψη του Αγίου Πνεύματος, παραμένει κλειδωμένος και νεκρός, χωρίς να
μπορεί να παρουσιάσει μέσα μας τον ζωντανό και αναστημένο Ιησού Χριστό.
Χρειάζεται η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, που είναι το Χρίσμα του Θεού, ώστε
να μας αποκαλυφθεί στην πληρότητα Του ο Κύριος. «Κι
εσείς, το χρίσμα που λάβατε απ’ Αυτόν, μένει μέσα σας, και δεν έχετε ανάγκη
κάποιος να σας διδάσκει. Αλλά, όπως το δικό Του χρίσμα σας διδάσκει για όλα,
και είναι αλήθεια, και δεν είναι ψέμα, και καθώς σας δίδαξε, μένετε [μέσα] σ΄ Αυτόν» (Α’ Ιωάννου 2:27).
Καθώς προείπε ο Ιησούς, πριν την
ανάληψη Του στους ουρανούς, Αυτός θα έστελνε τον Παράκλητο, το Πνεύμα της
Αληθείας, για να μας οδηγήσει σε όλη την Αλήθεια, αποκαλύπτοντας μας ποιος
είναι ο Ιησούς (Ιωάννης 16:13).
Είναι το Άγιο Πνεύμα που μας αγιάζει καθώς μας αποκαλύπτει τον Ιησού (διαμέσου
του Λόγου), διότι ο αγιασμός είναι η ενέργεια που πηγάζει από τον Άγιο: «διότι και αυτός που είναι ο αγιάζων, και αυτοί που
είναι οι αγιαζόμενοι, εκ του ενός είναι όλοι» (Εβραίους 2:11). Και ξανά: «Γι’ αυτό και ο Ιησούς, για να αγιάσει τον λαό δια
του δικού του αίματος, έπαθε (υπέφερε) έξω από την πύλη» (Εβραίους 13:12).
Ώστε ένας είναι ο αγιάζων του
αγιαζομένους, και ο αγιασμός προέρχεται από το αίμα Του, ενώ το μέσον του
αγιασμού είναι το Άγιο Πνεύμα, όπως διευκρινίζει ο Πέτρος: «κατά την πρόγνωση του Πατέρα Θεού, μέσα σε αγιασμό πνεύματος, σε
υπακοή και ραντισμό αίματος του Ιησού Χριστού» (Α’ Πέτρου 1:2).
Όπως το αλεύρι, ή, ο άργιλος,
είναι άνυδρα από μόνα τους, έτσι και ο άνθρωπος είναι χωρίς αγιότητα από μόνος
του. Όπως το νερό ενυδατώνει το αλεύρι και τον άργιλο, έτσι και το Άγιο Πνεύμα
αγιάζει τον άνθρωπο. Τέλος, όπως η φωτιά μεταμορφώνει το ενυδατωμένο αλεύρι και
άργιλο σε ψωμί και κεραμίδι, έτσι μεταμορφώνουν οι θλίψεις και οι δοκιμασίες
τον καθαγιασμένο άνθρωπο στο επιθυμητό κατά Χριστόν αποτέλεσμα. «...για το οποίο τώρα αγαλλιάστε, αφότου λυπηθείτε λίγο ακόμα
αν είναι αναγκαίο σε διάφορους πειρασμούς, ώστε το δοκίμιο (δηλ. το αποτέλεσμα της δοκιμασίας) της πίστης σας, που είναι πολυτιμότερο από το χρυσάφι που
φθείρεται, αλλά που δοκιμάζεται όμως διαμέσου της φωτιάς, βρεθεί σε έπαινο και τιμή και δόξα,
όταν ο Ιησούς Χριστός αποκαλυφθεί» (Α’
Πέτρου 1:6-7).
Ώστε, όπως από μόνο του το νερό,
χωρίς την συμμετοχή του αλεύρου και του αργίλου, δεν μπορεί να παράγει ούτε
ψωμί ούτε κεραμίδι, έτσι και το Άγιο Πνεύμα δεν μπορεί να παράγει άγια παιδιά
της Βασιλείας του Ουρανού, εάν αυτά δεν συμμετέχουν, και δεν συνεργαστούν με
τον Κύριο.
Άραγε, που πέφτει η βαρύτητα μέσα
σε όλη αυτή την διαδικασία; Τι είναι δηλαδή το πραγματικά σημαντικό; Οπωσδήποτε
θα μας ωθούσαν τα παραδείγματα να κατανοήσουμε ότι το αλεύρι και ο άργιλος από
μόνα τους είναι καλά συστατικά, αλλά μας είναι χρήσιμα μόνο όταν περάσουν με
επιτυχία δια μέσου της φωτιάς. Δηλαδή, τελικά το ζητούμενο είναι το ψωμί, και
το κεραμίδι. Δεν είναι ούτε τα συστατικά, ούτε η διαδικασία από μόνα τους.
Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να
εξυψώνουμε την δύναμη και την υπεροχή του έργου του νερού, όπως συχνά στις
εκκλησίες και τα κηρύγματα εξυψώνουμε την δύναμη και την υπεροχή του Θεού, του
απολυτρωτικού έργου του Ιησού, και την θαυμαστή ενέργεια του Αγίου Πνεύματος.
Όμως ο Θεός δεν έχει ανάγκη από κολακείες, έτσι όπως ένας Βασιλέας δεν έχει
ανάγκη να του λένε συνέχεια: Ώ, Μεγαλειότατε, είστε Βασιλέας!
Ο Θεός το ξέρει ότι είναι
Βασιλέας. Δεν εξαρτάται από εμάς απλά να το λέμε, και μάλιστα με σκοπό να
κρύψουμε πίσω από τις κολακείες μας τις επαναλαμβανόμενες αποτυχίες μας και
αδιαφορία στο να εκπληρώσουμε το έργο που μας ανέθεσε: «Επειδή δικό Του δημιούργημα είμαστε, καθώς κτιστήκαμε στον
Ιησού Χριστό για καλά έργα, που ο Θεός προετοίμασε, για να περπατήσουμε μέσα σ’
αυτά» (Εφεσίους 2:10).
Εκείνο που είναι πραγματική
ανάγκη είναι να έχουμε το αποτέλεσμα των διαδικασιών που ο Θεός θέσπισε, για
τις οποίες και ο Ιησούς υπέφερε επάνω στον σταυρό, και για τις οποίες εργάζεται
ακατάπαυστα το Άγιο Πνεύμα. Γιατί έγιναν όλα αυτά; Έγιναν
προς τον σκοπό της εξαγοράς από τον Θεό ενός λαού, που θα είναι ξεχωρισμένος
προς τον Θεό και αφιερωμένος σε Αυτόν.
Πως ορίζουμε αυτό τον λαό; Άραγε
ο ορισμός δίνεται μόνο από την ενέργεια του Θεού; Όχι, αλλά απαιτείται
και η συνεργασία, συμμετοχή και απόλυτη ταυτοποίηση του ανθρώπου με το έργο το
οποίο ο Θεός έκανε. Είναι δηλαδή ακριβώς ότι ισχύει και με το ψωμί.
Αρκεί να υπάρχει το νερό; Όχι, χρειάζεται η ένωση του με το αλεύρι, και το
πέρασμα από φωτιά. Ώστε για να ορίσουμε τον λαό που ο Θεός εξαγόρασε δια του
αίματος του Ιησού Χριστού, χρειάζεται να δούμε καθολικά και ολοκληρωμένα την
διαδικασία μετάβασης από τον κόσμο μέσα στην Βασιλεία του Θεού. Είναι ανεπαρκές
να υπερτονίζουμε την κυριαρχία, την χάρη, το έλεος, την αγάπη, όπως και την
μεγαλειότητα του Θεού. Όταν κάνουμε μόνο αυτή την μονόπλευρη προσέγγιση, είναι
το ίδιο σαν να ισχυριζόμαστε ότι αρκεί μόνο η ζωοποιός δύναμη του νερού για να
παράγουμε ψωμί και κεραμίδι!
Από την άλλη, είναι ανεπαρκέστατο
να υπερτονίζουμε τις αρετές του ανθρώπου, την αποτελεσματικότητα των έργων του,
την καλοσύνη και τις θυσίες του, και όλα όσα κάνει για τον Θεό στον οποίο
πιστεύει. Όλα αυτά είναι αρεστά στον Θεό, τα παρατηρεί και τα τιμά, αλλά δεν
μπορούν να παράγουν από μόνα τους το επιθυμητό αποτέλεσμα. Είναι σαν να
αποφάσισε το αλεύρι και ο άργιλος να μετατραπούν σε ψωμί και κεραμίδι χωρίς την
ενοποίηση τους με το νερό, και χωρίς το πέρασμα τους από την φωτιά.
Σε ένα γάμο πρέπει να ενωθούν δύο
ίσα μέρη που έχουν αμοιβαία ευθύνη και υποχρέωση. Έτσι και για την σωτηρία,
απαιτείται η εν πνεύματι σύζευξη του ανθρώπου με τον Θεό.